محمد نصير بن جعفر فرصت شيرازى

12

آثار عجم ( فارسى )

7 . مرحوم فرصت در مقدمهء ديوان خود مىنويسد : « . . . تا در سال 1307 - كه سى و شش سال داشتم - از دار الخلافهء تهران ، مانكجى صاحب كه يكى از دانشمندان عصر خود و بر طايفهء پارسى حكمروا و صاحب تصانيف و تأليف كثيره [ بود ] ، مكتوبى فرستاد و خواهش نمود كه سفرى به بعض اماكن قديمه رفته ، آنجاها را مساحت كرده و نقشه از آنجاها برداشته ، به جهت او بفرستم . . . ( ص 121 دبستان الفرصه ) . . . » Manekji از زردشتيان مقيم بمبئى بود كه از طرف مجمع مديرهء صندوق بهبود وضع پارسيان ايران در سال 1854 به ايران اعزام شد و براى سامان وضع پارسيان كار مىكرد . او تاجر معتبرى بود كه به تاجر بزرگ هندى شهرت داشت و بنابر اسناد سياسى بريتانيا ( نوامبر 1874 ) ، به تجار ايرانى وام مىداد و به جمع‌آورى اطلاعاتى دربارهء ايران علاقه داشت و تاريخ كاشان نيز در پاسخ پرسشهاى او از دولت ايران نوشته شده است . او علاقمند به گردآورى نقشه‌ها و اطلاعات اقليمى دربارهء ايران بود ؛ فارسى را خوب حرف مىزد و دوستان فراوان داشت . ( مجلهء آينده ، سال پانزدهم ، شمارهء 5 - 3 ، ص 262 ) 8 . رواج‌دهندهء دين اسلام . 9 . ناصر الدين شاه قاجار پسر محمد شاه قاجار ، چهارمين پادشاه از سلسلهء قاجاريه . در شب ششم صفر سال 1247 تولد يافت و در سال 1264 ه . ق . ، بعد از وفات محمد شاه در تبريز به جاى پدر نشست . حدود پنجاه سال سلطنت كرد و در 66 سالگى ، در روز جمعه 17 ذى القعدهء سال 1313 ه . ق . در حضرت عبد العظيم به دست ميرزا رضا كرمانى به ضرب طپانچه مقتول گرديد و در همانجا به خاك سپرده شد . ( فرهنگ معين ) 10 . سايهء گستردهء خداوند در زمينها ؛ خداوند انوار مهر او را بر جهانيان جاودان بداراد ! 11 . معرب بزرگمهر وزير انوشيروان . صورتهاى ديگر اين نام بوزرجمهر ،